Okulary przeciwsłoneczne – jak je dobrać aby nie zniszczyć sobie oczu?

2016-06-30
Okulary przeciwsłoneczne – jak je dobrać aby nie zniszczyć sobie oczu?
Wynalezione w Chinach około XII wieku ? pierwsze okulary przeciwsłoneczne niezbyt przypominały te popularne w dzisiejszych czasach. Były to przydymione płaskie płytki kwarcu używane przez chińskich sędziów którzy za ich pomocą starali się ukryć swoje reakcje na przebieg procesu. Bardziej modernistyczny projekt pochodzi z wiktoriańskiej Anglii, gdzie w roku 1752 James Ayscough zastosował przyciemnione szkło aby przynieść ulgę chorym na syfilis ze względu na światłowstręt który choroba powodowała; dodatkowo dawały oparcie dla protezy nosa zakładanej by ukryć objawy schorzenia.

Okulary eskimoskie

Inuici ? zwani popularnie sami używali za to okularów w postaci wąskich poziomych szczelin wydrążonych w kości lub drewnie, chroniąc w ten sposób wzrok przed silnym światłem słonecznym na arktycznych pustyniach lodowych. 
Dopiero w 1964 roku wprowadzono ochronne filtry w soczewkach okularowych, które powinny być tak naprawdę głównym kryterium ich doboru. Dlaczego tak jest? Wszystkiego dowiesz się z podpowiedzi na temat fachowego dobierania okularów przeciwsłonecznych, które znajdziesz poniżej, a już nigdy nie wyrzucisz pieniędzy w błoto ale będziesz cieszyć się swoim zakupem przez lata!,

1. Po pierwsze: filtr
Rodzaje filtrów:

a. Podstawowy filtr UV ? jego moc określa jaka ilość promieniowania UVA, UVB i UVC dociera do naszego oka, doboru dokonujemy pod względem stopnia jasności otoczenia i wrażliwości na światło danej osoby
b. Filtr polaryzacyjny ? niweluje przytłumienie obrazu spowodowane światłem odbitym od jasnych powierzchni i cząsteczkami wody zawieszonymi w powietrzu. To dobry wybór dla sportowców (przydają się szczególnie przy górskich wspinaczkach, na nartach), wędkarzy (likwidują refleksy świetlne wokół spławika) i kierowców (zwiększają widoczność, poprawiają kontrast widzenia).
c. Z fotochromem ?w zależności od nasłonecznienia- szkła przyciemniają się bądź rozjaśniają regulując w ten sposób dostęp promieni słonecznych do oka. Stosuje się je w okularach korekcyjnych. To dobra opcja dla osób z wadą wzroku, które chcą jednocześnie chronić swoje oczy przed szkodliwym promieniowaniem UV.

Podczas dobierania odpowiednich dla siebie okularów należy przede wszystkim uwzględnić w jakim stopniu chronią one przed promieniami UV. Promieniowanie słoneczne zawiera trzy rodzaje fal ultrafioletowych (niewidzialnych dla ludzkiego oka) różniących się długością i poziomem energii:



UVA ? najniższy poziom energii
UVB
UVC ? najwyższy poziom energii

Narażeni jesteśmy na nie przez okrągły rok w trakcie codziennych czynności: jadąc samochodem, zimą, na spacerze, nad wodą, na plaży, na łące. Maksymalne natężenie promieniowania występuje między godzinami 11:00 a 15:00.


Tu możesz sprawdzić aktualne nasłonecznienie i ryzyko związane z indeksem UV w Twoim mieście: www.meteovista.pl/Europa/Naslonecznienie-Polska/129

Najbardziej szkodliwe fale to te krótsze niż 290nm. Ich wpływ na człowieka jest znikomy, gdyż są one zatrzymywane przez warstwę ozonową atmosfery. Dlatego tak ważna jest walka z zanieczyszczeniem środowiska!

Promienie UVA i UVB są natomiast absorbowane przez ludzkie tkanki ? głównie skórę i oczy. O ile w niskich dawkach - nasz organizm wręcz ich potrzebuje, gdyż stymulują produkcję melaniny w skórze - przyczyniając się do powstania opalenizny, ale także powodują wzrost odporności organizmu, powstawanie witaminy D3, obniżenie ilości cholesterolu, szybsze gojenie się ran, ustępowanie infekcji i niektórych chorób skórnych (np.łuszczycy), o tyle w nadmiarze - sprzyjają szybszemu starzeniu się skóry oraz procesom nowotworzenia.
Ultrafiolet i jego wpływ na oczy


Rogówka i spojówka najintensywniej pochłaniają promienie ultrafioletowe. Znaczenie ma również czas ekspozycji ? przetrwałe narażenie na promieniowanie sprzyja kumulacji negatywnych procesów zachodzących w oku, choć dowiedziono, że destrukcyjne procesy zaczynają się już po 15 min oddziaływania promieni UV na oko! Należy zatem pamiętać o ochronie przeciwsłonecznej od najmłodszych lat, szczególnie, iż większa podatność dziecięcych oczu na szkodliwe promieniowanie słoneczne została udowodniona naukowo! Najczęściej spotykanym, ostrym objawem narażenia oka na nadfiolet jest stan zapalny rogówki i spojówek. Częste są również inne schorzenia, takie jak: nowotwór spojówki, zaćma (fotochemiczna) czyli trwałe zmętnienie soczewki, czy też zwyrodnienie plamki żółtej.


Czy mogę sobie zrobić krzywdę złym doborem filtra?


Badania wykazały, iż 42% Amerykanów wiąże kolor soczewek ze stopniem ochrony przed promieniami UV. Tymczasem ? może być zupełnie odwrotnie: gdy patrzymy przez przyciemnione szkła okularów przeciwsłonecznych nasze źrenice ulegają rozszerzeniu. Zwiększa to ilość promieni świetlnych docierających do siatkówki. Jeśli filtr UV jest za słaby, szkodliwe promieniowanie przenika do tkanek gałki ocznej i kumuluje swoje negatywne efekty, sprzyjając powstawaniu wcześniej wspomnianych schorzeń.
Kupując okulary przeciwsłoneczne upewnij się w jakim zakresie danym model okularów chroni przed szkodliwym promieniowaniem - do okularów powinna być dołączona informacja o mocy filtra UV. Najlepsze okulary mają filtr UV 400, który pochłania 100% promieniowania słonecznego. Poza tym, warto zwrócić uwagę na europejskie atesty. Symbolami, które świadczą o tym, że dany model okularów posiada filtr UV i spełnia podstawowe normy, są m.in.:

? EN 166:2001
? CE
? 89/686/EWG
? EN 1836+A1:2009
? ISO 9001:2000


Największym problemem są jednak promienie docierające do oka pod kątem w miejscach, gdzie nie chroni ich już szkło ani oprawka. Szczęśliwcami są osoby noszące soczewki kontaktowe z własnym filtrem UV? mogą oni bez obaw nosić każdy rodzaj okularów przeciwsłonecznych, gdyż soczewka pokrywa całą rogówkę i chroni oczy przed promieniami peryferyjnymi! Wszyscy pozostali - a szczególnie sportowcy i kierowcy - mogą pomyśleć o osłonkach bocznych - to 100-procentowa ochrona przed dopływem światła!


Kategoria filtra - od niej zależy ilość przepuszczanego przez soczewki światła. Oznacza się ją stosując skalę od 1 do 4 (filtr kategorii 1 przepuszcza ok. 40 % światła, a kategorii 4 ? ok. 8%). Na okularach kategorię oznacza się symbolami cat.1, cat.2, cat.3 lub cat.4.

Kategorię filtra powinno dobierać się przede wszystkim do stopnia nasłonecznienia, czyli do warunków, w jakich będziesz nosić okulary. Pomoże Ci w tym poniższa tabela:


Uwaga
! Podane w tabeli dane nie dotyczą osób cierpiących na fotofobię lub inną odmianę nadwrażliwości na światło. Takie osoby przed zakupem powinny skonsultować się z optykiem lub okulistą.



2. Materiał
Również materiał, z jakiego są wykonane soczewki determinuje stopień ochrony przed promieniowaniem UV, wpływa także na kilka innych właściwości okularów:

? plastikowe szkła bez powłoki zatrzymują ok 88% promieni UV; łatwo ulegają zarysowaniu, ale wada ta znika po zastosowaniu powierzchni utwardzających, ponadto są one dwa razy lżejsze od mało już dziś popularnych - szklanych soczewek ? odpornych na zarysowania, ale za to bardzo łatwo tłukących się
? soczewki z poliwęglanu chronią w 100% przed promieniami UV; jest to bardzo mocne, nietłukące się, odporne na zarysowania tworzywo sztuczne ? stosowane m.in. w szybach aut Formuły 1
? Wiele tanich okularów powstaje z triacetatu ? ten z kolei chroni zaledwie przed 40% promieni UV.

Czy mogę sobie zrobić krzywdę złym doborem materiału?
TAK! Pod żadnym pozorem nie wybieraj okularów, których soczewka nie ma gładkiej powierzchni (jest to podstawowy warunek jakości). Jeśli po założeniu okularów masz wrażenie, że ?chodnik przybliża się do Ciebie?, znaczy to tyle, że soczewka nie jest wykonana prawidłowo. Może to spowodować pogłębienie wady wzroku!


3. Kolor soczewek

Nie jest to jedynie kryterium estetyczne. Od odpowiednio dobranego koloru szkieł zależy czy Twoje okulary będą prawidłowo spełniać swoje zadanie. Najczęściej wybierane soczewki to:
Szare ? są neutralne, zachowują naturalny kontrast i barwę otoczenia, idealnie odwzorowują rzeczywistość. Nadają się dla wszystkich.
Brązowe - wyostrzają kontrast i poprawiają głębię ostrości, co sprawia, że oko odpoczywa. Nadają się dla osób o wrażliwych oczach.

W ciągu dnia, w pełnym słońcu, nie powinno się używać soczewek o następujących kolorach:

? fioletowy ? sprawia, że kolory na dalszym planie nie są widoczne. Fioletowych soczewek używają myśliwi, ponieważ uwydatniają kolor obiektów na zielonym tle;
? czerwony ? nadaje się jedynie na wieczorne i poranne spacery, kiedy światło jest delikatne. Czerwonych soczewek używają wędkarze;
? żółty, pomarańczowy ? poprawiają kontrast widzenia dopiero po zmroku. Soczewek o takim kolorze używają kierowcy do nocnej jazdy;
? niebieski ? uwydatnia żółty kolor, tłumi kontrast tła. Soczewki o takiej barwie są stosuje się przy złym oświetleniu i zmiennych warunkach pogodowych;
? zielony ? uniemożliwia prawidłowe odczytywanie kolorów sygnalizacji świetlnej. Nie nadaje się dla kierowców, za to podobnie jak niebieski, poprawia widzenie o zmroku;


4. Powłoka

a. Powłoka utwardzająca - zwiększa mechaniczną odporność okularów na uszkodzenia. Przydaje się szczególnie do ochrony nietrwałych soczewek wykonanych z plastiku.
b. Powłoka lustrzana - chroni oko przed promieniowaniem czerwonym (IR), które może spowodować poparzenie wrażliwych oczu. Polecana szczególnie w warunkach wysokogórskich i pustynnych.
c. Powłoka antyrefleksyjna ? zapobiega odbijaniu się światła od okularów, a w rezultacie ? od oka. Zakłóca szumy powstałe w wyniku odbijania się światła i wyostrza widziany obraz. Dodatkową zaletą powłoki antyrefleksyjnej jest to, że chroni okulary i zapobiega osadzaniu się na nich kurzu i kropelek wody. Razem z filtrem polaryzacyjnym gwarantuje najlepszą jakość widzenia. Takie rozwiązanie poleca się sportowcom i kierowcom, którym szczególnie zależy na wyeliminowaniu przekłamujących obraz odblasków.
d. Powłoka hydrofobowa - zapobiega zaparowywaniu soczewek i uniemożliwia skraplanie się na nich wody. Przydaje się szczególnie osobom, które uprawiają sport i nie mają możliwości przecierania co chwila okularów.
e. Powłoka oleofobowa - zapobiega osadzaniu się na soczewkach okularów tłuszczu i innych zabrudzeń (np. odcisków palców). Dzięki niej, łatwiej Ci będzie utrzymać okulary w czystości.
f. Powłoka blue blocker - Powłoka typu blue blocker to selektywny filtr, który nie przepuszcza przez soczewki wiązek niebieskiego światła UV. Powoduje to rozjaśnienie obrazu i poprawę kontrastu widzenia. Okulary z taką powłoką nadają się szczególnie do jazdy samochodem w trudnych warunkach, np. w deszczu czy we mgle. Należy jednak pamiętać, że powłoka blue blocker nie osłabia natężenia światła jadących z naprzeciwka pojazdów.



Podsumowanie:
  • Zawsze wybieraj godne zaufania źródło, od którego kupujesz okulary ? optyk udzieli Ci profesjonalnej porady i dobierze okulary do Twoich indywidualnych potrzeb ? bo przecież każde oko ma inne wymagania i sytuacje, w których musi się sprawdzić ?
  • NIE DAJ SIĘ NABRAĆ! Specjaliści przestrzegają: ?Za 20 zł nie da się wyprodukować soczewek prawidłowo chroniących oko przed promieniami UV...? Dlatego warto zastanowić się czy ta pozorna oszczędność jest warta ceny, jaką kiedyś zapłacimy za zniszczony wzrok. Jeśli masz wątpliwości czy Twoje okulary chronią Cię wytarczająco ? zapytaj w salonie optycznym o test mocy filtra UV. 
  • Nie zapominaj o ochronie oczu przed promieniami UV zimą ? śnieg odbija aż 85% promieniowania (dla porównania woda ? 100%)!








ŹRÓDŁA:

1. http://nop.ciop.pl/
2. http://www.jakkupowac.pl/
3. http://emedicine.medscape.com/article/799025-overview
4. http://www.allaboutvision.com/
5. http://www.thevisioncouncil.org/sites/default/files/TVC_UV_Report2016.pdf
6. http://wikipedia.org
BIBLIOGRAFIA:
1. Kozłowski C: Nielaserowe promieniowanie nadfioletowe i podczerwone. W: Zagrożenia elektromagnetyczne. Wyd. 2. Warszawa, CIOP 1998, s. 65-98. Bezpieczeństwo i Ochrona Człowieka w Środowisku Pracy, t. 11.
2. Wolska A. Marzec S., Owczarek G.: Zasady higienicznej oceny nielaserowego promieniowania optycznego, CIOP, Warszawa, 2001
3. PN-90/E-01005 Technika świetlna. Terminologia












Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies.
Zamknij
pixel