słownik

Słownik

Aberracja optyczna – wada pojedynczej soczewki, układu optycznego, obiektywu, a także zwierciadła niepłaskiego, polegająca na deformacji uzyskanego obrazu, a w szczególności zniekształceniu, pogorszeniu ostrości lub niepożądanych zmianach chromatycznych. Jedną z aberracji optycznych jest aberracja sferyczna - spadek ostrości obrazu w całym polu widzenia.

 

Akomodacja (nastawność oka) – zjawisko dostosowania się oka do oglądania przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach. Dostosowanie to polega na odpowiednim doborze długości ogniskowej układu optycznego oka, tak aby na siatkówce powstawał ostry obraz oglądanego przedmiotu.

 

Aparat ochronny oka - Jego głównym zadaniem jest ochrona i zabezpieczenie oka, dlatego zbudowany się dookoła gałki ocznej. Mowa mianowicie o: powiekach, narządach łzowych, powięziach oczodołowych oraz samych oczodołach. 

 

Aparat ruchowy oka - Należy do narządów oka, który składa się głównie z mięśni gałkoruchowych, a zatem ostatecznie odpowiada za swobodne poruszanie się gałki ocznej.

 

Astygmatyzm to wada, która dotyka wielu osób, zarówno dzieci, jak i dorosłych. Osoby te widzą wszystko w sposób niewyraźny lub zniekształcony, w zależności od stopnia nasilenia astygmatyzmu. Wadzie może towarzyszyć krótko- lub dalekowzroczność. Astygmatyzm może przeszkadzać w codziennych czynnościach wymagających widzenia z daleka (czytanie znaków drogowych) lub z bliska (czytanie gazety).

Jak można korygować astygmatyzm?

Większość przypadków astygmatyzmu można skorygować za pomocą torycznych soczewek kontaktowych. Soczewki kontaktowe dla osób z astygmatyzmem mogą również korygować krotko- i dalekowzroczność. Soczewki toryczne różnią się od soczewek sferycznych korygujących krotko- i dalekowzroczność. Są to soczewki wyłącznie na zamówienie. Ważne! Jeśli nosisz okulary - parametry soczewek okularowych różnią się od parametrów soczewek kontaktowych. W tym przypadku potrzebna jest nowa recepta.

 

Astygmatyzm wtórny powstaje w wyniku urazu mechanicznego oka, często pojawia się po przeszczepie rogówki, może też wystąpić po operacji zaćmy wykonanej starszą techniką (PUZ).

 

Autokolimator - Jest układem składającym się z kolimatora i zwierciadła płaskiego, które wspólnie odpowiadają za odwrócenie biegu wiązki światła i jednoczesne jej zogniskowanie. Autokolimator stosowany jest w celach badawczych odnośnie problemów mechanizmów wykonujących przemieszczenia równoległe. 

 

Barwa biała - Jest to najjaśniejsza ze wszystkich barw, która składa się ze zrównoważonej ilości barw prostych odbieranych przez człowieka jako najjaśniejsze z całego otoczenia. Barwa biała inaczej jest najbardziej świetlistą odmianą szarości.

 

Błona naczyniowa - Inaczej nazywana jest błoną środkową gałki ocznej, która składa się w większości z naczyń krwionośnych. Błona pełni funkcję odżywczą i zapewniająca tlen w siatkówce oka, co ostatecznie nadaje również kolory tęczówce.

 

Błona zewnętrzna - To pierwsza i najbardziej wysunięta na zewnątrz warstwa gałki ocznej, która wyróżnia się włóknistą strukturą. 

 

Dalekowzroczność - dalekowidze dobrze widzą z daleka, jednak wyraźne widzenie z bliska jest dla nich trudne bądź zupełnie niemożliwe. W skrajnych przypadkach muszą stale wytężać wzrok, żeby cokolwiek zobaczyć, niezależnie od odległości. Może to utrudniać wykonywanie codziennych czynności, takich jak czytanie i pisanie. Większość przypadków nadwzroczności można skorygować za pomocą sferycznych soczewek kontaktowych o mocach ujemnych.

 

Dyfrakcja - Zjawisko fizyczne polegające na zmianie ukierunkowania fali w wyniku natknięcia się na przeszkodę lub znajdowania się w jej pobliżu. Najlepiej widoczna dyfrakcja występuje w zetknięciu z przeszkodami o porównywalnej długości wobec fali. 

 

Dyspersja -  Jest to określenie zaczerpnięte z dziedziny optyki, gdzie oznacza zależność współczynnika załamania ośrodka od długości fali. Opiera się na twierdzeniu, że światło o różnych długościach załamuje się i rozszczepia. 

 

Dystorsja -  Pojawia się w momencie zniekształcenia układu optycznego, gdzie wada polega na odmiennym powiększaniu się obrazu względem odległości do osi optycznej instrumentu. 

 

DVD (ang. Dissociated Vertical Deviation) - To zdysocjowane odchylenie pionowe, czyli inaczej zaburzenie położenia oka. Polega ono na okresowym i powolnym dryfowaniu gałki ocznej do góry, co może występować nawet w obu gałkach. Bardzo często DVD można spotkać u niemowlaków z wadą zeza zbieżnego.

 

Episkop - To urządzenie pozwalające na wyświetlanie obrazów oświetlonych światłem odbitym od ściany czy innego przedmiotu. Rzutowanie umożliwia prezentowanie różnych materiałów w znacznym powiększeniu. 

 

Film łzowy - Występuje w postaci cieczy i obejmuje całą zewnętrzną część oka. Film łzowy powstaje w głównej mierze z łez, a przyczynia się do nawilżenia oka, jego płynnego poruszania się i utrzymania w sterylnych warunkach. 

 

Gałka oczna - Stanowi jeden z ważniejszych narządów oka, podobnie jak aparat ochronny i ruchowy oka. Gałka oczna jest oczywiście okrągła, a jej długość osiowa liczona jest na około 24 mm, natomiast masa wynosi 7 g. Odpowiada za widzenie, dzięki licznym elementom wewnątrz jej struktury. 

 

Goniometr -  To urządzenie przeznaczone do mierzenia kątów dwuściennych pryzmatów, a także klinów optycznych. Poza tym mogą posłużyć do zbierania pomiarów kątowych odległości linii widmowych, promieni ugiętych na siatce dyfrakcyjnej albo pryzmacie rozszczepiającym. Goniometr służy również do wyznaczania i badania współczynników załamania szkła w funkcji długości fali. 

 

Hypermetropia - Zwana potocznie nadwzrocznością jest determinowana genetycznie poprzez wrodzoną wadę wzroku. Wynika ona ze skróconej gałki ocznej, co pojawia się najczęściej u dzieci, lecz z czasem hypermetropia zmniejsza się. Jednak, gdy osiągnie już wyższe wartości może powodować zeza zbieżnego, którego u dzieci należy leczyć za pomocą korekcji okularami lub szkłami kontaktowymi, a u dorosłych istnieje już możliwość przeprowadzenia zabiegu laserowego na nadwzroczność.

 

Keratoskop -  Jest to urządzenie, które umożliwia stwierdzenie ewentualnych nieprawidłowości występujących w krzywiźnie rogówki oka. 

 

Koma -  Zwana jest inaczej aberracją komatyczną i stanowi jedną z wad układów optycznych, która polega na utworzeniu się plamki w kształcie komety. Pochodzi ona z połączenia wiązki promieni światła padającej z punktu spoza osi optycznej, która przechodzi jednocześnie przez układ optyczny. Zniekształcenie zwiększa się wraz z odległości źródła światła od osi optycznej. 

 

Krążek rozproszenia - To zogniskowany punkt obrazu, który pojawia się przed lub za elementem światłoczułym, gdzie w rezultacie miejsce to przypomina kształtem krążek. 

 

Krótkowzroczność - to niewyraźne widzenie oddalonych obiektów. Krótkowidze z bliska widzą wyraźnie, jednak obiekty oddalone o kilka metrów czy nawet centymetrów stają się zamglone. Może to utrudniać prowadzenie samochodu, ćwiczenie na siłowni, uprawianie sportu czy rozpoznawanie twarzy z odległości. Większość przypadków krótkowzroczności (miopii) można skorygować za pomocą sferycznych soczewek kontaktowych o mocach ujemnych.

 

Krzywizna soczewki - Jest określana przez optometrystę, który wyznacza odpowiednią krzywiznę dla soczewek kontaktowych pacjenta. Wówczas należy kierować się jego wytycznymi przy dokonywaniu ich zakupu, podobnie jak wskazaną ilością dioptrii. 

 

Lampa szczelinowa -  Może występować także pod nazwą biomikroskopu, a jej zadaniem jest badanie przedniego odcinka i wnętrza oka poprzez wąski strumień światła, który może być ustawiony pod różnym kątem względem powierzchni rogówki. 

 

Luneta Keplera -  Składa się z dwóch soczewek, gdzie pierwsza z nich funkcjonuje jako obiektyw pomniejszając i odwracając obraz, natomiast druga pełni rolę lupy o mniejszej lub większej średnicy w zależności od rodzaju lunety. Dodatkową soczewkę polową wstawia się w miejscu, gdzie powstaje obraz, a działa ona na podobnej zasadzie co kondensator w projektorze. Mianowicie ustawia promienie światła na lupę, a tym samym poszerza pole widzenia. W rezultacie soczewka polowa i lupa tworzą okular, gdzie wielkość ogniskowej obiektywu wpływa na długość lunety i powiększenie widzianego obrazu. 

 

Lunetka dioptryjna -  Służy przede wszystkim do kontrolowania i badania skolimowania wiązki podawanej przez kolimator, czyli przyrząd do przetwarzania strumienia światła o określonej rozbieżności. 

 

Moc soczewki (moc sferyczna, PWR/SPH)- chociaż bardzo zbliżona do mocy szkieł okularów, może się różnić. Powodem takiego stanu rzeczy może być to, że soczewka kontaktowa znajduje się bliżej oka i widzenie może okazać się lepsze, niż w przypadku okularów. Obraz widziany w okularach, podczas korekcji krótkowzroczności, zmniejsza się i nie jest naturalnej wielkości.

 

Nadwzroczność starcza - Wada wzroku występująca u osób starszych, u których z wiekiem odczuwalna staje się zmiana współczynnika załamania światła przez rogówkę, gdzie średnio zmienia się o półtora dioptrii w wieku 70 lat, a o 2,5 po ukończeniu 80. roku życia. 

 

Oftalometria - Polega na mierzeniu refrakcji oka za pomocą metody przedmiotowej, gdzie mamy do czynienia z aparatem składającym się z części lunetowej wraz z układem optycznym. Po obu stronach urządzenia znajduje się źródło światła, które następnie rzutuje na rogówkę oka czterema obrazkami figur geometrycznych. W oparciu o wielkość i ustawienie odbitych obrazów można ustalić krzywiznę rogówki i położenie południków głównych oka. 

 

Pachymetria -  To słynna metoda służąca zdiagnozowaniu grubości rogówki, co zazwyczaj wykonuje się u osób, u których podejrzewa się lub stwierdzono jaskrę i nadciśnienie oczne. Właśnie zmiany rogówki są jednym z głównych czynników rozwijania się tych chorób. Co więcej, pachymetria stosowana jest przed zabiegami chirurgicznymi na rogówce za pomocą specjalnego urządzenia – pachymetru. Wówczas możliwe jest zbadanie jej grubości poprzez kilka nowoczesnych metod badań oczu.

 

Perymetr - To aparat służący głównie do badania i diagnozowania pola widzenia u pacjenta. 

 

Perymetria - To badanie, dzięki któremu możliwe jest zdiagnozowanie jaskry, choroby nerwu wzrokowego, odwarstwienia siatkówki czy też innego rodzaju chorób siatkówki. Perymetria bada pole widzenia oka poprzez rzutowanie siatkówki na powierzchnię kulistą. 

 

Prezbiopia to wada wzroku związana z wiekiem, która dotyka niemal wszystkich. Po ukończeniu 40. lub 50. roku życia mogą wystąpić trudności z wyraźnym widzeniem bliskich obiektów, takich jak druk w książce czy gazecie, szczególnie przy słabym oświetleniu. Bez odpowiedniej korekcji prezbiopia może powodować bóle głowy i zmęczenie oczu, kiedy praca wymaga patrzenia z bliska.

 

Promień krzywizny (BC) - zależy od kąta wypukłości gałki ocznej. Jego pomiar wykonywany jest przez lekarza okulistę i musi być odpowiednio dobrany, aby soczewka dobrze przylegała do oka. Niweluje to ryzyko wystąpienia otarć i zgubienia soczewki, bądź nieszczęśliwego przedostania się pod powierzchnię powieki. Jeśli soczewka kontaktowa jest zbyt „luźna” na oku może np. być odczuwana i powodować dyskomfort, natomiast zbyt „ciasna” soczewka może np. powodować uszkodzenie nabłonka rogówki.

 

Przepuszczalność tlenu (Dk/t) - oznacza on ilość tlenu przepuszczanego przez materiał soczewki. Przepuszczalność tlenu jest niezwykle ważną właściwością materiału soczewki. Od niego zależy ile tlenu (który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania) otrzyma rogówka naszego oka. Im wyższa wartość tym lepsza. Brak wystarczającej ilości tlenu zmienia metabolizm rogówki, powoduje jej obrzęk oraz zwiększa podatność na owrzodzenia i infekcje. Dk/t jest współczynnikiem charakterystycznym dla danej grubości soczewki(zazwyczaj dla soczewki -3,00) co ułatwia porównanie różnych modeli soczewek. Przyjmuje wartości od 10-20 Dk/t do ponad 170 Dk/t.

 

Polaryzacja - To inna nazwa zjawiska, podczas którego oślepiani jesteśmy przez słońce. Właśnie soczewki z filtrem polaryzacyjnym służą zapobieganiu trudnościom widzeniami, dzięki zwiększonemu kontrastowi. 

 

Refrakcja -  Jest to zjawisko z dziedziny fizyki, które określa zmianę kierunku rozchodzenia się fal, przez co zmienia się także jej prędkość podczas przejścia do innego ośrodka. To załamanie mimo zmian długości fal, pozostawia stałą częstotliwość refrakcji. 

 

Refraktometria -  To obserwacja testowych figur, które rzutowane są przez dwa odmienne źródła światła. W momencie, gdy odbijają się od siatkówki i przechodzą przez układ optyczny zapewniają wyraźny obraz, który widziany jest osobnym przyrządzie – refraktometrze. 

 

Sferometr -  Urządzenie przeznaczone do mierzenia promieni krzywizn elementów sferycznych, wśród których znajduje się między innymi soczewka. 

 

Siatka dyfrakcyjna -  Podstawowy przyrząd do wykonywania analizy widmowej poprzez wykorzystanie układu równoległych i jednakowo ustawionych szczelin. 

 

Skiaskopia -  Słynna obiektywna metoda badania wad refrakcji, która znana jest też pod nazwą retinoskopii. W trakcie skiaskopii oko pacjenta jest oświetlane specjalnym przyrządem – skiaskopem, co pozwala na dokonanie obserwacji odbitego światła od dna oka. W rezultacie można stwierdzić czy kierunek promieni światła jest uzależniony od stanu refrakcji. 

 

Soczewka Fresnela -  Można spotkać ją również pod nazwą soczewki schodkowej czy pierścieniowej, a składa się ona z koncentrycznych pierścieni, które stanowią pocienione części soczewki. Najczęściej jednak jest ona skonstruowana z warstwy rozpraszającego kolimatora oraz skupiającego kolektora. 

 

Stereopsja - To inaczej widzenie przestrzenne, czyli trzeci najwyższy stopień widzenia obuocznego. Postrzeganie głębi występuje, gdy oczy oddalone są od siebie o odległość źrenic, natomiast obraz powstały w jednym oku różni się w niewielkim stopniu od obrazu z drugiego oka. Nazwą zamienną dla tego zjawiska jest także dysparacja siatkówkowa. 

 

Średnica soczewki (DIA) - jej rozmiar zależny od wielkości rogówki. Zbyt duża soczewka będzie odpowiedzialna za zniekształcenia obrazu, podczas patrzenia na boki. Może powodować również zamazywanie widzianych kątem oka przedmiotów. Za mała soczewka będzie odpowiedzialna, za nieodpowiednie nawilżanie i zły przepływ łez oraz dostarczanie tlenu.

 

Tłuszczyk - Jest nim wypukła, żółto-biała masa tkankowa o łagodnej strukturze, która położona jest na spojówce gałkowej jednocześnie od strony nosa i skroni w stosunku do rogówki. Tłuszczyk zawiera w sobie osady amorficznej i bezbarwnej substancji, która znajduje się obrębie elastycznej tkanki zwyrodnieniowej.

 

Twardówka -  To biała i grubsza warstwa ochronna, która jednocześnie nadaje kształt gałce ocznej, a także ochronią ją i podtrzymuje. Można podzielić ją na dwie części, gdzie z przodu przechodzi w rogówkę, a z tyłu łączy się z pochewką nerwu wzrokowego. 

 

Oczodół - To jama kostna, w której znajduje się narząd oka, a mianowicie gałka oczna.  

 

Zwyrodnienie plamki żółtej - Powstaje w wyniku uszkodzenia centralnej części siatkówki, czyli właśnie plamki żółtej, co powoduje następnie pogorszenie widzenie lub całkowitą utratę wzroku w przypadkach krytycznych. Ta choroba oczu najczęściej dotyczy osób po 50. roku życia, a dokładniej kobiety i osoby rasy białej, co stwierdzono na podstawie badań. Sam proces leczenia odbywa się za pomocą metody fotodynamicznej, która jest w stanie zahamować postępowanie choroby, ale nie można już cofnąć jej skutków. 

 

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies.
Zamknij
pixel